Merkezi sınavlarda “Arkadaşlar sınav görevlisine ihtiyaç varmış bizim sendikadan isim istemişler, Kimlik numaralarınızı yollayın” cümlesinin çevremizde yankılandığını zaman zaman duyuyoruz. Ancak bu çağrı her ne kadar bonus sınav görevi alan meslektaşlarımızca mantıklı bulunuyor olsa da, hakkaniyetli olmadığı de ortadadır.
Merkezi sınav görevleri olan: ÖSYM sınav görevleri, Millî Eğitim Bakanlığı sınav görevleri, açık öğretim fakültesi sınav görevleri geçmişte öncelikli olarak o sınavın yapıldığı okul öğretmenlerine verilmekteydi. Bazı sınav ücretleri zarf içerisinde sınav günü ödenmekteydi. Ancak bu durum görev almak isteyen öğretmenler arasında adaletsizliğe neden oldu. Bu nedenle ve haklı olarak her kurum kendi bilişim alt yapısını kullanılarak bir görevli işlemleri yönetim sistemini hayata geçirdi. Artık sınav görevlerini görev almak istersek sistem üzerinden talep ediyoruz. Belirli bir zaman diliminde onaylayarak görevleri kabul veya reddediyoruz. Kâğıt üzerinde gerçekten şeffaf tasarlanmış bir model var. Ancak sahaya bakıldığında aynı soru yankılanıyor: Gerçekten adil mi?
Bugün birçok öğretmenin ortak gözlemi şu: Farklı sınavlarda sürekli aynı isimlerle karşılaşılıyor. Merkezi sistemler kurulmasına rağmen “daimi görevli” gibi her sınavda görünen bir grup oluşmuş durumda. Bu durum bizlere sistemin teoride eşitlikçi, pratikte ise tartışmalı işlediğini düşündürüyor. Sorunun düğüm noktası çoğunlukla şu süreçte ortaya çıkıyor: İlk atamada görevi kabul etmeyenler sonrasında oluşan boşluklar nasıl dolduruluyor? Bu boşluklar için şeffaf, herkese açık ikinci bir başvuru süreci işletilmediği zaman; görevlerin belirli bir çevre içinde dolaştığı algısı güçleniyor. Hatta bazı yerlerde “şu yapının içindeysen görev alırsın”, gibi yakışıksız iddiaların dile getirilmesi, sistemin güvenilirliğine ve adalet algısına ciddi zarar veriyor. Benzer bir sorun, evde yapılan sınav görevlendirmelerinde de karşımıza çıkıyor. Komisyon eliyle yapılan bu dağıtımların da merkezi sisteme dahil edilmemesi, eşitlik ilkesini zedeliyor ve keyiflik algısını besliyor.
Benzer şekilde, ilimizde yaşanan ve yetkili mercilere Sendikamız tarafından bildirilen “bize yakınsan senin sınıf öğretmenimi mi, branş öğretmeni mi olduğuna, duyuru yapılıp yapılmamasına bakmadan koordinatör öğretmenlik görevi veririz” hadisesini benzer rahatsız edicilikte olduğu için burada yer veriyorum. Bu olayın ayrıntılı değerlendirmesini başka bir yazıya bırakıyorum.
Oysa çözüm zor değil: Kabul edilmeyen görevler için tüm başvuru sahiplerine eş zamanlı SMS bildirimi ile hemen duyuru yapılarak yeniden başvuru hakkı tanınmalı, tüm görevlendirmeler izlenebilir ve denetlenebilir hale getirilmeli ve hiçbir görev “kapalı devre” dağıtılmamalıdır. Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yapılan evde sınav görevlendirmeleri atamalarının da resen değil başvuru modülü üzerinden eşitlikçi şekilde yapılmasını talep ediyoruz.
Sınavlar, sadece öğrenciler için değil, sistemi yönetenler için de birer sınavdır. Bu sınavda ölçülen şey bilgi değil, adalettir. Eğer görev dağılımında istekliler arasında şeffaflık sağlanamazsa, en iyi kurulmuş sistem bile sahada güven kaybeder. Artık mesele basit bir görevlendirme değil; eşitlik, liyakat ve güven meselesidir. Her kurum kendi analizini yapıp kendi eliyle, hangi kişiye kaç ilave görev verdiğini çıkararak kendi özeleştirisini yapmalıdır. Ortaya çıkan sonuçlar görevi verenleri bile şaşırtacaktır. İşin layıkıyla yapan sınav görevli işlemleri sistemleri yöneticilerine ise teşekkürlerimi sunuyorum.
Bizler değişik zamanlarda aynı kadroları hep sınav salonlarında görmekteyiz. Daimî görevlileri görüyoruz ve istemiyoruz. Adil, isteyen herkesin ilave görevlere de eş bir şekilde başvurabileceği bir model talep ediyoruz. Sınav görevli sistemi yöneticilerinin de bu durumu sağlamalarının aynı zamanda yasal yükümlülükleri olduğunu önemle hatırlatmak isterim. Sistemimizi bu şekilde güçlendirmek zorundayız.
Dr. Hamit İZDAŞ
Meslek Dersleri Öğretmeni
Hürriyetçi Eğitim Sen Muğla Şube Başkan Yardımcısı
