Son yayımlanan mazerete bağlı yer değiştirme kılavuzunda aile birliği mazeretine ilişkin olarak getirilen “talep edilen yerde son iki yıl içerisinde 360 gün sigortalı hizmet” şartı ile önceki yıllarda uygulanan düzenlemelerden ayrılmış; öğretmenlerin aile birliğine dayalı yer değiştirme hakkı ağırlaştırıcı ve daraltıcı bir koşula bağlanmıştır. Önceki kılavuzlarda, eşin son iki yıl içinde 360 gün sigortalı hizmetinin bulunması ve sigortalılığının başvuru tarihinde devam ediyor olması yeterli kabul edilirken, yeni düzenleme ile bu hizmetin mutlaka talep edilen yerde geçmiş olması zorunlu tutulmuştur.
Bu değişiklikle birlikte, şeklen teknik bir belge şartı gibi görünen düzenleme, uygulamada çok sayıda öğretmenin aile birliği mazeretine dayalı başvuru yapmasını fiilen imkânsız hâle getirmiştir. Çalışma hayatının olağan akışı içerisinde bireylerin iş değiştirmesi, farklı illerde yeni bir işe başlaması, sektör gereği sık iş değişikliği yapması veya işyerinin merkez ya da şubesinin yer değiştirmesi yaygın ve kaçınılmaz bir durumdur. Buna rağmen getirilen “talep edilen yerde 360 gün” şartı, bu gerçekliği yok sayarak öğretmenin eşinin fiilen bulunduğu yere yer değiştirmesini engellemektedir.
Aile birliği mazeretinin amacı, öğretmenin eşinin çalıştığı yere gelebilmesini sağlamak iken; yeni düzenleme bu amaca aykırı biçimde aile birliğini korumak yerine aile bütünlüğünü zedeleyen bir sonuç doğurmaktadır. Eşi fiilen çalışıyor olmasına rağmen, yalnızca çalışmanın belirli bir ilde ve belirli bir süreyi doldurmaması gerekçesiyle öğretmenlerin başvurularının reddedilmesi, aile birliği hakkını işlevsiz hâle getirmektedir. Bu durum öğretmenleri eşlerinden ve çocuklarından uzun süre ayrı yaşamaya zorlamakta, telafisi güç mağduriyetlere yol açmaktadır.
Öte yandan aile birliğinin korunması, idarenin takdirine bırakılabilecek sıradan bir menfaat olmayıp, Anayasa ile güvence altına alınmış temel bir sosyal haktır. İdarenin aile birliğini kolaylaştırıcı düzenlemeler yapması gerekirken, kılavuz yoluyla önceki uygulamalarda yer almayan ek ve daraltıcı şartlar getirmesi; ölçülülük, eşitlik ve hakkaniyet ilkeleriyle bağdaşmamaktadır. Getirilen bu şart, aile birliği mazeretinin özünü ortadan kaldırmakta ve öğretmenler açısından ciddi hak kayıplarına neden olmaktadır.
Bu nedenlerle; aile birliği mazeretine bağlı yer değiştirme hakkını ölçüsüz biçimde sınırlandıran, öğretmenlerin aile bütünlüğünü zedeleyen ve önceki uygulamalara göre ağırlaştırıcı nitelik taşıyan “talep edilen yerde son iki yıl içerisinde 360 gün sigortalı hizmet” şartının iptali istemiyle;
30/01/2026 tarihinde, Danıştay 2. Dairesi nezdinde, 2026/576 esas numarasıyla, yürütmenin durdurulması talepli iptal davamız açılmıştır.
Öğretmenlerimizin aile birliği hakkını, hukuk devleti ilkesi ile eşitlik ve hakkaniyet temelinde kararlılıkla savunmaya devam edeceğiz.
